Giovanni Galeone vừa qua đời ở tuổi 84, sau thời gian chống chọi với bệnh tật. Cuộc đời của chiến lược gia người Napoli gắn liền với nhiều giai thoại nổi tiếng. Lấy cảm hứng từ Neil Liedholm và Johan Cruyff, triết lý bóng đá của ông là sự pha trộn giữa “chất Croatia đầy đam mê” và “chất Hà Lan tấn công mạnh mẽ”. Khi ông còn dẫn dắt Pescara, mỗi buổi tập của CLB thường kết thúc bằng bữa tiệc nhỏ với bánh pizza và rượu champagne. Ngoài ra, ông còn phát hiện ra tài năng của Gennaro Gattuso, đặc biệt yêu mến cầu thủ Gian Piero Gasperini và là thầy của Massimiliano Allegri trong sự nghiệp huấn luyện.

“Cái chết chẳng là gì cả, tôi chỉ đơn giản bước sang một căn phòng khác mà thôi” – Có lẽ Giovanni Galeone đã thì thầm những lời ấy với Checca, người vợ cá tính và hài hước như chính ông, trước khi khép lại hành trình ở thế giới này.

Trong 84 năm cuộc đời, Galeone có biết bao câu chuyện để kể, vô số người bạn. Tất nhiên, ông cũng có vài người đối đầu. Nhưng ngay cả những người đó cũng dành cho ông sự tôn trọng. Họ nhìn ra ở Galeone sự nhất quán, rõ ràng như một quý ông, luôn thẳng thắn nhưng không bao giờ gây khó chịu.

Galeone, người được biết đến với biệt danh “Il Gale” – đã trút hơi thở cuối cùng tại Udine, một trong những thành phố gắn bó sâu sắc nhất trong cuộc đời. Bệnh tật đã hành hạ ông suốt thời gian dài nhưng ông vẫn kiên cường chống chọi cho đến khi không còn gắng gượng được nữa.

Một nền bóng đá khác biệt

Bóng đá của Galeone là một thứ bóng đá khác – mang tinh thần Croatia vì đam mê, và phong cách Hà Lan vì khát vọng tấn công. Ông sinh ra tại Napoli, trong một gia đình khá giả: cha là kỹ sư, mẹ yêu văn học. Khi còn trẻ, ông mê đọc sách của Jean-Paul Sartre và các triết gia, nhà văn khác, nhưng cũng say đắm trái bóng tròn.

Tuổi thơ của Galeone gắn liền với khu Servola ở Trieste, nơi có những buổi chơi bóng trên đường phố luôn làm ông nhớ mãi và đầy hào hứng mỗi khi kể lại:

“Ngày ấy, chúng tôi chẳng bao giờ đá với bọn trẻ thành phố, vì chúng tôi mạnh hơn hẳn. Rồi những người tị nạn tới vùng này, họ có thể làm mọi thứ với quả bóng. Chúng tôi đá chân trần, như những đứa scugnizzi (trẻ đường phố Napoli). Dĩ nhiên, giờ chẳng còn ai làm thế nữa. Nhưng chính khi ấy, tôi đã phải lòng người Croatia và thứ bóng đá đầy ngẫu hứng của họ”.

Galeone cũng luôn nhớ về thời hậu chiến, nhưng không bao giờ để nỗi hoài niệm chi phối. Vì tình yêu bóng đá, Galeone rời nhà khi còn là thiếu niên, dù biết rằng mình may mắn vì có một gia đình đủ vững vàng để ủng hộ mọi quyết định.

Nhiều người coi ông là một trí thức trong bóng đá, thậm chí là một “chansonnier” – nghệ sĩ kể chuyện bằng trái bóng. Song ông chưa bao giờ tỏ vẻ ta đây hiểu biết hơn người. Ông cười mỉm khi thấy ai đó sa đà vào những con số thống kê hay sơ đồ chiến thuật, luôn tìm cách châm biếm một cách thông minh mà không hề tự mãn.

Galeone sống cùng sự hoài niệm quá khứ, nhưng suy nghĩ lại rất hiện đại. Bóng đá ngấm vào máu của ông có cả quá khứ, hiện tại và tương lai. Trong đầu của ông lúc nào cũng có tên của những cầu thủ ít ai biết đến, thậm chí khiến cả những nhà báo dày dạn kinh nghiệm cũng phải ngạc nhiên.

Một người yêu cái đẹp, nhưng luôn giữ đôi chân trên mặt đất – đó chính là Giovanni Galeone.

Champagne và Almodóvar

Người đời biết rõ những hình mẫu huấn luyện mà Galeone luôn ngưỡng mộ: Liedholm và Cruyff Sự nghiệp của Galeone chưa từng chạm đến đỉnh cao tuyệt đối, nhưng vẫn rực rỡ, khiến nhiều người nhớ mãi. Ông từng 4 lần thăng hạng Serie A cùng các đội bóng tỉnh lẻ như Pescara, Udinese và Perugia. Ông được yêu mến ở Udine, nơi bản thân gắn bó cả trong công việc lẫn cuộc sống. Ở Pescara, ông vẫn được tôn sùng như một huyền thoại nhờ những thành công vang dội trong thập niên 1980.

Những ông trùm bóng đá Italia như Silvio Berlusconi hay Massimo Moratti từng tìm cách mời gọi, đưa Galeone về thành Milan. Nhưng theo nhà cầm quân người Napoli, “những cuộc điện thoại đúng nghĩa chưa bao giờ đến”.

Galeone yêu cuộc sống, biết tận hưởng niềm vui nhỏ bé mỗi ngày. Ở Pescara, ông có thói quen đặc biệt: kết thúc buổi tập bằng champagne.

“Ah, lúc nào trong tủ lạnh của tôi cũng có sẵn. Các cầu thủ mang đến cùng với vài chiếc pizzette. Đó là nghi thức cuối ngày, không hề thái quá – chẳng ai say sưa cả. Rồi vào mỗi thứ Bảy, sau buổi họp báo, tôi lại mở một chai cùng các phóng viên, hướng ánh mắt về bức ảnh của Casarin. Một nghi thức nhỏ, nhưng mang lại may mắn”.

Galeone thẳng thắn, có phần ngông nghênh. Ông đạt được ít thành tựu hơn so với tiềm năng thật sự của mình, nhưng chưa bao giờ phàn nàn. Trong bóng đá, cũng như trong đời, không ai có thể có được tất cả.
Galeone từng trích lời đạo diễn Pedro Almodóvar:

“Cái giá của sự chân thật là rất đắt, nhưng con người ta chỉ thật sự chân thật khi họ giống với giấc mơ hay hình ảnh mà họ từng hình dung về chính mình. Và tôi cảm thấy khá hài lòng, vì được là chính mình. Sự chân thật luôn có giá trị”.

Gasperini, Allegri và Pasolini

Ông luôn nhớ về những cầu thủ mà mình từng yêu quý: Gasperini, Allegri, Leo Junior, Sliskovic, hay những người ông từng phát hiện ra – như Gattuso khi còn rất trẻ. Galeone cũng say mê theo dõi các cầu thủ gốc Slav, thường nhắc đến họ sau khi xem truyền hình tối hôm trước.

Ông xúc động khi kể lại về Gigi Riva, người từng đến Grado để trị liệu bằng cát, mang theo chỉ vài chiếc áo, hai chiếc quần jeans và vài cây thuốc lá trong vali; hay khi nhớ về những cuộc trò chuyện về bóng đá cùng Fabio Capello – và cả nhà thơ, đạo diễn Pier Paolo Pasolini.

Galeone yêu biển, thuyền buồm, và người vợ đã lặng lẽ đứng sau ông suốt nhiều năm, lắng nghe những câu chuyện dở khóc dở cười về “kẻ lãng tử Casanova của bóng đá”.

Giờ đây, cùng với ký ức về thời bóng đá hạnh phúc ấy, người ta lại nhớ đến những “đệ tử” của ông – Allegri, người luôn xem Galeone như người cha tinh thần trong nghề, cùng Gasperini và Giampaolo.

Nhưng lúc này, điều còn lại quan trọng nhất là Galeone – người đã không còn ở đây, hay đúng hơn, như ông từng nói: “Tôi chỉ bước sang căn phòng bên cạnh.”

Có lẽ, ở nơi đó, ông đang bày trí lại căn phòng ấy theo đúng phong cách của riêng mình – với một chai champagne, vài tấm ảnh cũ, và câu chuyện về thứ bóng đá lãng mạn mà ông suốt đời tin tưởng.

(Lược dịch từ bài “Allegri, Pasolini, la filosofia e lo champagne: addio a Galeone, maestro di calcio amato da tutti” trên tờ La Gazzetta dello Sport).

Đặt mua tự truyện của Filippo Inzaghi tại đây