Francesco Toldo: Từ hậu vệ biên trở thành thủ môn, từ người hùng thành… người bình thường

Francesco Toldo từng khởi đầu sự nghiệp ở vị trí hậu vệ biên. Anh thậm chí đã tham dự một buổi thử việc tại Padova, nhưng không được đội bóng này lựa chọn. Nhìn lại, Toldo cho rằng đó có lẽ lại là điều may mắn, bởi nếu ngày ấy Padova nhận anh, có thể bóng đá đã viết nên một câu chuyện hoàn toàn khác.

Giờ đây, bóng đá không còn là điều khiến Toldo nhung nhớ. Cựu thủ môn người Italia đã bước sang tuổi 54 và tận hưởng cuộc sống bên gia đình. Dẫu vậy, khi nhìn lại sự nghiệp, vẫn có những ký ức chưa bao giờ phai nhạt. Trong số đó, thất vọng lớn nhất với anh vẫn là ngày 5 tháng 5 năm 2002 – một ký ức mà cho đến tận bây giờ vẫn khiến anh đau lòng.

Hiện tại, Toldo đã hoàn toàn bước ra khỏi thế giới bóng đá chuyên nghiệp. Anh vẫn giữ mối liên hệ với Inter Milan thông qua dự án “Legends”, nhưng phần lớn thời gian dành cho gia đình và công việc tình nguyện tại Cơ quan Bảo vệ Dân sự ở Milan.

Một cuộc sống khác, bình lặng hơn, nhưng làm Toldo hài lòng. Bóng đá đã trở thành ký ức, còn anh đang tận hưởng niềm hạnh phúc theo cách của riêng mình.

Toldo, hành trình của anh bắt đầu từ một vùng quê thuộc tỉnh Padova. Anh còn nhớ những ngày tháng ấy chứ?

“Gia đình tôi khi đó rất bình dị, cha tôi quản lý một cửa hàng thuốc lá. Khi tôi đang ở Trento, ông từng đề nghị trả cho tôi 1,1 triệu lire để tôi bỏ tất cả và về làm việc cùng ông. Tôi từ chối. Tôi muốn tự mình làm nên chuyện với bóng đá. Hai năm sau, tôi đã khoác áo Fiorentina”.

Thật khó tin là chỉ vài năm trước đó, anh thậm chí còn chưa chơi ở vị trí thủ môn…

“Đúng vậy, tôi từng là hậu vệ biên. Thậm chí, tôi còn đến thử việc ở Padova nhưng họ không nhận. Mỗi khi nghĩ lại, tôi thấy đó lại là điều may mắn. Nếu không, chẳng biết sự nghiệp của tôi sẽ đi theo hướng nào”.

“Tôi trở thành thủ môn hoàn toàn tình cờ. Tôi ghét chạy và lại rất thích lao mình xuống tuyết. Một ngày nọ, HLV nói với tôi: ‘Hôm nay cậu thử đứng trong khung thành nhé’. Và tôi không rời vị trí ấy nữa. Tôi thích thú vô cùng”.

“Khi còn là một cậu nhóc, với chúng tôi, sân bóng nhỏ của Usma – nằm ngay trước nhà thờ ở vùng quê – chẳng khác nào sân Bernabéu. Bởi khi ấy, chỉ cần được chơi bóng là mọi ước mơ đều có thể trở thành hiện thực. Và nếu không ngừng nỗ lực, biết đâu một ngày nào đó, tôi sẽ thực sự đặt chân đến Bernabéu…”

Mỗi khi nhớ về những hy sinh ngày trước, anh có nghĩ đến cha mình không?

“Chắc chắn rồi. Đó là một giá trị quan trọng mà cha đã truyền lại cho tôi. Ngay cả khi trở thành cầu thủ chuyên nghiệp và bước vào một thế giới hào nhoáng như bóng đá, tôi vẫn luôn là Francesco của vùng quê năm nào. Có lẽ nếu tôi biết cách xây dựng hình ảnh bản thân hơn, tôi đã kiếm được nhiều tiền hơn. Nhưng thực lòng, tôi chưa bao giờ quá quan tâm đến hình ảnh của mình bên ngoài sân cỏ”.

“Từ những ngày đầu ở Montebelluna cho đến khi lên đội tuyển quốc gia, tôi luôn cố gắng vượt qua giới hạn của chính mình. Chỉ có như vậy, bạn mới có thể hướng tới mục tiêu trở thành người giỏi nhất”.

Có khoảnh khắc nào trong sự nghiệp làm anh thực sự cảm thấy mình là thủ môn xuất sắc nhất thế giới hay không? Sau EURO 2000 chẳng hạn…

“Anh có tin nếu tôi nói rằng tôi đã nghĩ như vậy mỗi ngày không? Chính sự khao khát và nguồn adrenaline ấy thôi thúc tôi tin vào điều đó. Ngay cả khi Julio Cesar xuất hiện và Roberto Mancini đẩy tôi lên băng ghế dự bị, tôi vẫn tìm đến Marco Branca và nói thẳng: ‘Các ông đang loại bỏ thủ môn xuất sắc nhất thế giới đấy’. Đó không phải sự ngạo mạn. Tôi thực sự tin vào điều mình nói”.

Vậy mà trong hoàn cảnh ấy, anh vẫn quyết định ở lại Inter Milan dù nhận được vô số lời đề nghị chuyển nhượng. Vì sao lại như thế?

“Liverpool và Bayern Munich đều muốn có tôi, nhưng tôi muốn giành chiến thắng cùng Inter Milan. Trước đó vài năm, Barcelona cũng từng liên hệ với tôi, và tôi cũng nói không. Serie A thời của tôi chính là đỉnh cao của bóng đá thế giới. Không có nơi nào tốt hơn thế. Và anh biết không, những chiến thắng với tư cách một cầu thủ dự bị lại là những chiến thắng mà tôi tận hưởng nhiều nhất”.

“Trong mùa giải giành cú ăn ba, tôi đã tự nhủ: ‘Nếu chúng ta vô địch, tôi sẽ dừng lại’. Và cuối cùng, tôi đã làm đúng như vậy”.

Đó có phải là khoảnh khắc đẹp nhất trong sự nghiệp cầu thủ của anh không?

“Vâng, tôi nghĩ là như vậy. Tất nhiên, EURO 2000 cũng là một giải đấu kỳ diệu. Nhưng nếu được phép, tôi muốn kể về một khoảnh khắc khác, chắc chắn là khoảnh khắc khiến tôi vui nhất”.

Anh hãy kể đi nào.

“Tôi đã ghi bàn vào lưới Gianluigi Buffon tại San Siro trong trận đấu với Juventus. Đó là khoảnh khắc sử thi. Điều thú vị là tôi thậm chí đã nói trước với Hector Cuper: ‘Thầy, nếu chúng ta đang bị dẫn bàn, tôi sẽ lên vòng cấm và ghi bàn’”.

“Vieri đã ăn mừng, nhưng bàn thắng đó 100% là của tôi. Và đó cũng không phải lần duy nhất tôi ghi bàn vào lưới Buffon…”

Anh kể rõ hơn được không?

“SVĐ Flaminio, trong buổi tập cuối cùng trước thềm World Cup 2002. Chúng tôi chia đội đá tập, tôi được xếp đá tiền đạo cắm. Tôi ghi bàn quyết định chiến thắng… lại là vào lưới Gigi. Và lần này thì chắc chắn 100% là bàn của tôi. Tôi ăn mừng cứ như vừa ghi bàn ở một trận chung kết Champions League vậy. Nhưng mà này, ghi hai bàn vào lưới Buffon chỉ trong vài tháng. Đâu có bao người làm được như thế, đúng không?”

Nhắc đến Buffon, mối quan hệ giữa hai anh khi ấy như thế nào?

“Cậu ấy là thủ môn số một của đội tuyển Italia, còn tôi là người dự bị. Chúng tôi là một tập thể rất đoàn kết, nhưng tôi và Gigi chưa bao giờ là bạn thân”.

“Giữa chúng tôi luôn tồn tại sự cạnh tranh ở mức rất cao. Cả hai đều muốn thể hiện những gì tốt nhất. Đồng thời, chúng tôi dành cho nhau sự tôn trọng rất lớn, cả về chuyên môn lẫn khía cạnh con người. Tôi thân thiết hơn với Francesco Totti, Filippo Inzaghi và Alessandro Del Piero. Còn với Gigi, luôn có một chút cạnh tranh, bởi chúng tôi là những đồng nghiệp liên tục phải cạnh tranh cho một vị trí”.

Còn với Julio Cesar thì sao?

“Chúng tôi là bạn bè, tôi rất quý cậu ấy. Ngay từ khi Julio Cesar mới đến Inter Milan, chúng tôi đã luôn có mối quan hệ tốt. Chúng tôi cạnh tranh nhưng công bằng. Tôi nghĩ việc có tôi làm thủ môn dự bị đã thúc đẩy cậu ấy nâng cao trình độ và không bao giờ cho phép bản thân được chủ quan”.

Chúng ta vừa nói về khoảnh khắc đẹp nhất. Vậy còn khoảnh khắc buồn nhất?

“Ngày 5 tháng 5 năm 2002, không còn nghi ngờ gì nữa. Đó là một ngày đã để lại dấu ấn rất sâu đậm trong tôi. Cho đến tận bây giờ, nỗi đau ấy vẫn còn nguyên”.

Trước khi chia tay, chúng ta nói nhanh về một vài cái tên nhé. Batistuta?

“Anh ấy là một trong những tiền đạo xuất sắc và toàn diện nhất mà tôi từng chứng kiến. Tôi và Bati có chung một phẩm chất: tinh thần hy sinh và sẵn sàng cống hiến hết mình”.

“Chúng tôi dành hàng giờ để tập luyện cùng nhau. Anh ấy liên tục dứt điểm, còn tôi liên tục cản phá. Các CĐV thậm chí còn đến xem chúng tôi thách đấu nhau sau những buổi tập. Chúng tôi dần trở thành một ‘màn trình diễn’ dành riêng cho người hâm mộ Fiorentina”.

Ở Fiorentina thời đó, chủ tịch là Vittorio Cecchi Gori.

“Ông ấy vừa tiếp quản toàn bộ gia sản từ cha mình và cảm nhận áp lực rất rõ. Có những lúc ông xuống phòng thay đồ và hét to đến mức tưởng như có thể làm rung chuyển cả những bức tường. Nhưng ông ấy là một người tốt. Ông hiểu cầu thủ và biết lắng nghe”.

Ông ấy khác Massimo Moratti nhiều chứ?

“Có, dù giữa họ cũng có một vài điểm chung. Moratti cũng là một chủ tịch tuyệt vời: chân thành, gần gũi như một người cha và đầy nhiệt huyết. Nhưng ông ấy điềm đạm hơn, ít khi lớn tiếng. Ông ấy cũng ít ‘làm màu’ hơn…”

Tôi vẫn nhớ lần đầu gặp Moratti. Tôi hỏi liệu mình có thể gọi ông ấy bằng cách xưng hô thân mật hay không. Ông ấy nói không. Sau này, theo thời gian, tôi mới hiểu. Moratti luôn giữ một khoảng cách nhất định, nhưng đồng thời ông cũng để ý đến mọi thứ. Có lần, sau một khoảng thời gian khó khăn, ông đến Appiano và tặng mỗi người chúng tôi một chiếc huy hiệu nhỏ, như một cách để nói rằng ông vẫn tin tưởng chúng tôi”.

Cuối cùng, chuyện chia tay bóng đá. Anh có nhớ thế giới ấy không?

“Hoàn toàn không. Ngày đầu tiên không còn phải ra sân tập, tôi cảm thấy như được giải thoát. Tôi là một người hạnh phúc, có rất nhiều mối quan tâm và sở thích khác nhau. Cuộc sống đâu chỉ có bóng đá”.

“Đó là một chương đẹp, nhưng cũng dài và đầy khó khăn trong cuộc đời tôi. Bóng đá là một thế giới tách biệt, một ‘bong bóng’ có thể khiến bạn nhìn nhận thực tế theo một cách khác. Còn tôi thì luôn cố gắng giữ mình như trước đây. Vì vậy, không, tôi không nhớ bóng đá. Và tôi cũng sẽ không bao giờ quay trở lại”.

Xin cảm ơn anh về cuộc trò chuyện thú vị này.

(Lược dịch từ bài “Toldo: “Che goduria segnare a Buffon! Mio padre mi voleva tabaccaio, ora sono volontario della Protezione Civile”” trên trang La Gazzetta dello Sport, tháng 08/2026).