Gianluigi Buffon: “Bóng đá Italia đã lãng phí 15 năm!”

Sau dịp FIFA Days, Gianluigi Buffon đã tạm gác lại công việc để trả lời phỏng vấn với tờ La Gazzetta dello Sport. Tại đây, anh có dịp trải lòng về công việc một Trưởng đoàn bóng đá Italia, cũng như củng cố niềm tin của người hâm mộ dành cho đội tuyển.

Bóng đá Italia đang khủng hoảng, không tìm được lối thoát?

Tuyển Italia đang sợ hãi, đối mặt với việc không được dự World Cup lần thứ ba liên tiếp?

Nếu bạn còn lo lắng về điều đó, hãy lắng nghe quan điểm của Buffon, một người trong cuộc.

Khi trở về từ World Cup 2010 ở Nam Phi, anh từng nói: “Chúng ta đã làm sai điều gì đó, chắc chắn là vậy. Nhưng hãy cẩn thận: vài năm nữa chúng ta sẽ phải ăn mừng… vì chỉ giành được quyền tham dự World Cup, chứ không phải vô địch”. Điều đó có phải là lời tiên tri?

“Tôi đã hiểu chuyện gì đang xảy ra. Những thay đổi đã xuất hiện, thậm chí nhanh hơn nhiều so với người ta tưởng. Tôi nói ra những lời ấy để cảnh tỉnh, dù mang tính khiêu khích nhưng không phải vô căn cứ. Tôi muốn tất cả mọi người đừng tự kể cho mình nghe những câu chuyện thuộc về quá khứ, vốn đã không còn đúng với thời đại”.

Những câu chuyện đó dường như lại chẳng ảnh hưởng đến bóng đá Tây Ban Nha và Pháp. Họ vẫn là những đội tuyển lớn?

“Khoan đã. Pháp đã là một đội tuyển hàng đầu suốt 30 năm, còn Tây Ban Nha thì gần 20 năm. Họ đang sống trong thì hiện tại của mình. Lịch sử của nền bóng đá Italia dài hơn rất nhiều, nhưng chúng ta đang trải qua một giai đoạn chuyển tiếp và chưa biết mình phải đi con đường nào. Chúng ta cũng đang trả giá cho những sai lầm trong quá khứ. Kết quả hôm nay bắt nguồn từ 20 năm trước, khi tuyển Italia dựa vào sức mạnh của mình, vào Gianluigi Buffon, Fabio Cannavaro, Francesco Totti và nghĩ rằng mọi thứ sẽ kéo dài mãi mãi như một đặc ân. Khi ấy, lẽ ra Liên đoàn bóng đá phải xem xét lại các mô hình kỹ thuật và chiến thuật. Song thay vào đó, chúng ta đã sống trong vỏ bọc như những con ve sầu”.

Vậy bây giờ thì sao?

“Tôi ở FIGC hơn hai năm rồi, và không thể nói là không có gì thay đổi. Các đội trẻ đang chiến thắng, nhiều dự án được triển khai. Hôm trước, có một suy nghĩ tôi bật cười. Nếu chúng tôi xoay được tình thế, người được hưởng thành quả có lẽ sẽ không phải là chúng tôi, mà là thế hệ kế cận. Nhưng đó là một sự lựa chọn can đảm, điều mà giới chính trị thường không làm, bởi họ quan tâm đến phiếu bầu và muốn mọi thứ phải hiệu quả ngay lập tức, không phải một chương trình dài hơi. Nền bóng đá của chúng ta thì cần một dự án như vậy, cần sự kiên nhẫn. Và dù sao thì: nếu làm tốt, một vài kết quả cũng sẽ đến ngay lập tức”.

Nếu các anh làm không tốt thì sẽ thế nào?

“Đơn giản thôi: mười năm nữa, anh sẽ phỏng vấn một Buffon khác ngồi vào vị trí của tôi, và câu hỏi lẫn câu trả lời sẽ y hệt như hôm nay”.

Vậy giải pháp của các anh là gì?

“Phải bắt đầu lại từ gốc. Tôi đang nói đến độ tuổi từ 7 đến 13, khi tài năng bắt đầu nở rộ. Từ 15 tuổi trở đi vẫn có thể phát triển, nhưng tài năng nên được phát hiện sớm hơn. Đó là yếu tố thiên bẩm mà tôi không xem nhẹ. Tôi và Cesare Prandelli đang bàn bạc để xác định cách triển khai công việc này, nhưng chúng tôi muốn chờ xong vòng loại rồi mới chốt. Vì nếu thất bại thì sao? Tất cả bị thay thế, mỗi người một nơi, người mới đến với những ý tưởng mới và có khi xóa sạch mọi dự án… Nếu bắt tay vào những kế hoạch như vậy, phải có sự ổn định”.

Ở cấp độ trẻ, chúng ta có nên bỏ việc đánh giá dựa trên kết quả trên bảng tỷ số và thưởng cho các cầu thủ dựa vào màn trình diễn hoặc những chỉ số như “bàn thắng kỳ vọng”?

“Ý tưởng đó cũng hay. Nhưng từ nhỏ chúng ta đã được dạy rằng vào sân là phải thắng. Khi lớn hơn, bước vào tuổi thiếu niên, chiến thuật lại chiếm ưu thế. Tôi đã nhiều lần trao đổi điều này với Maurizio Viscidi — người phụ trách các đội trẻ của Italia. Các đội U của chúng ta thường đạt kết quả tốt, nhưng đến một lúc nào đó, đà tiến bộ của các cầu thủ bị chững lại. Cách đào tạo nặng về chiến thuật của Italia đúng là hạn chế, nhưng nó cũng bù đắp được một số thiếu sót, vì không phải lúc nào chúng ta cũng có những tài năng đặc biệt như Yamal. Tuy nhiên, điều chắc chắn là chúng ta phải quay về việc rèn luyện kỹ năng cơ bản cho cầu thủ trẻ”.

Từ tương lai quay về hiện tại: Bắc Ireland, Xứ Wales, Bosnia & Herzegovina. Marco Materazzi từng nói rằng sẽ tốt hơn khi được thi đấu trên sân khách. Điều đó có đúng?

“Tôi không đồng ý với Marco. Trong những trận đấu như thế này, bất kỳ lợi thế nào cũng đều quan trọng và người hâm mộ mang lại cho bạn một nguồn sức mạnh rất lớn. Còn nỗi sợ ư? Nó sẽ bóp nghẹt bạn, khiến bạn không thể chơi bóng. Điều cần thiết là sự tôn trọng đối thủ ở mức phù hợp, và phải nhớ rằng muốn vào chung kết thì trước hết phải vượt qua bán kết… Song chúng ta không được phép chìm trong nỗi sợ hãi, rồi để xảy ra một ‘thảm họa Bắc Macedonia’ khác”.

HLV Gennaro Gattuso thì nói rằng ‘tuyển Italia rất mạnh, nhưng cần tin vào chính mình nhiều hơn’.

“Đúng vậy. chúng ta cần niềm tin và sự tự tin. Ngoài ra, các cầu thủ còn muốn còn một điều nữa, đó là sự trân trọng. Họ cần sự yêu thương bởi toàn đội đã cống hiến bằng tất cả lòng nhiệt huyết. Tôi muốn gửi lời nhắn đến người hâm mộ, đó là ‘Hãy yêu đội tuyển Italia của tất cả chúng ta’”.

Ý anh là ngày nay không phải ai cũng yêu đội tuyển?

“Đúng vậy. Và việc cứ mang đội tuyển hiện tại ra so sánh với những thế hệ trong quá khứ một cách vô lý chỉ khiến các cầu thủ ngày nay cảm thấy mình không đủ tốt. Tôi hiểu là với đội tuyển quốc gia, người ta luôn có xu hướng chỉ trích cho đến cùng. Nhưng hãy thử đặt mọi thứ vào bối cảnh thực tế lúc này và đặt câu hỏi: Làm như vậy rốt cuộc có lợi cho ai?”

Anh muốn nói đến những chỉ trích nhắm vào đội tuyển và Gattuso?

“Gattuso đã làm HLV 12 năm, là một chuyên gia thực thụ. Tôi không thích và không hiểu kiểu định kiến dành cho anh ấy. Tôi trao đổi với anh ấy về giải pháp và ý tưởng trước, trong và sau trận. Nhưng mọi quyết định đều do anh ấy đưa ra, ví dụ như việc dùng hai tiền đạo cắm – một ý tưởng thiên tài. Khi anh ấy nói trước với tôi, tôi còn hỏi liệu có chắc không. Rino giải thích cách vận hành, cách di chuyển. Và bây giờ thì công thức đó bất khả xâm phạm”.

Vậy Gattuso có phải HLV phù hợp?

“Rino là HLV phù hợp nhất mà chúng ta có thể chọn. Và giới báo chí các anh cũng biết điều đó”.

Ý anh là sao?

“Các anh nói chuyện với cầu thủ nhiều hơn ban lãnh đạo chúng tôi, và các anh biết rõ họ nghĩ gì về Rino. Đừng tưởng chúng tôi không nhận ra, bởi những người theo sát đội tuyển đã bớt buông lời chỉ trích hơn”.

Ngày xưa người ta gọi đó là ‘hội chứng Stockholm’?

“Không, là vì các anh đang tận mắt thấy điều đẹp đẽ đang hình thành, và có thể trở nên còn đẹp hơn nữa. Những chỉ trích bất công chủ yếu đến từ bên ngoài. Tôi, người đã khoác áo đội tuyển 20 năm, biết một điều: tuyển Italia chỉ chiến thắng khi tạo được một tập thể đoàn kết. Đó chính là điều Rino đang xây dựng. Còn nếu sau này sai lầm, được thôi — lúc đó ta tính trách nhiệm và ai sai thì phải rời vị trí. Nhưng xin đừng phá trước khi nó kịp thành hình…”

Nhưng nếu tuyển Italia thi đấu như ở trận gặp tuyển Na Uy thì thật khó mà không bị chỉ trích. Toàn đội gục ngã, sự thay đổi người được thực hiện quá muộn…

“Chỉ trích là nhiệm vụ của các anh, và điều đó có ích cho chúng tôi. Tôi chỉ nói rằng đến phút 78, chúng ta vẫn đang hòa 1-1. Chẳng phải Rino đúng sao? Sau đó là một cú sụp đổ tinh thần hơn là thể chất, điều không thể chấp nhận được. Đây là điểm chúng ta phải làm việc rất nhiều. Chuyện này từng xảy ra cả với Luciano Spalletti. Tuyển Italia đã thi đấu 5 trận đầu ở UEFA Nations League như một đội bóng cửa trên, rồi bỗng nhiên tắt điện. Không thể giải thích nổi”.

Nhưng tuyển Na Uy đâu phải tập thể yếu…

“Đúng vậy, họ là đội mạnh, có thể xếp vào nhóm 3-4 đội mạnh nhất châu Âu lúc này. Tuyển Na Uy sẽ tiến sâu ở World Cup: họ có sự hưng phấn, vì họ biết mình có thể viết nên lịch sử. Họ có 2-3 cầu thủ tạo ra khác biệt lớn, và một nền tảng thể lực kết hợp với tốc độ thật sự đáng kinh ngạc. Điều đó không giống như 30 năm trước, khi những cầu thủ cao lớn thường chậm chạp, lóng ngóng. Chỉ cần nhìn danh sách đội hình của họ ở San Siro cũng đủ làm nhiều đối thủ thấy…sợ”.

Vì sao?

“7/11 cầu thủ đá chính cao từ 1m89 đến 1m96. Và với Erling Haaland, họ gần như luôn bắt đầu trận đấu với lợi thế nhỉnh hơn. Họ 8 lạng, còn đối thủ của họ chỉ nửa cân”.

Nhưng để thủng 4 bàn trong một hiệp là quá nhiều.

“Đó chính là vấn đề thực sự. Khi họ dẫn 2-1, bạn phải bình tĩnh, bám vào trận đấu, thậm chí chấp nhận giữ nguyên tỉ số đó, thay vì vội vã lao lên trong sự thất vọng. Tôi hiểu cho các cầu thủ, nhưng bạn phải đứng vững, giữ đội hình chặt, vì biết đâu từ một pha bóng lộn xộn lại có bàn 2-2… Cùng lắm chấp nhận thua 2-1: vẫn là thua, nhưng không đau như 4-1. Vậy thì sao? Chúng ta phải thay đổi, không thể chịu đựng những cú sụp đổ cảm xúc lặp đi lặp lại như thế nữa”.

“Một đội bóng không thể giữ nhịp thi đấu trọn 90 phút: có lúc bạn chỉ chơi tốt 70 phút, nhưng 20 phút còn lại phải biết kiểm soát tình hình và không để thảm họa xảy ra. Chúng tôi cũng từng nói điều đó với Spalletti. Không thể để thủng lưới 3 bàn trong 10 phút. Chúng tôi sẽ làm việc về vấn đề này. Nếu giải quyết được, Italia có thể đấu sòng phẳng với bất kỳ ai”.

Hãy nêu một cái tên luôn nằm ngoài sự hoài nghi về năng lực, như Pep Guardiola. Nếu ngày mai, ông ấy dẫn dắt đội tuyển, mọi thứ có thay đổi không?

“Đội tuyển quốc gia là một ‘con thú khó thuần’, việc huấn luyện phải rất cẩn thận, trong bối cảnh thời gian làm việc với cầu thủ thì cực kỳ ít. Điều tôi thích nhất ở Rino là sự rõ ràng và nhất quán trong cách làm bóng đá. Mọi người dường như quên rằng chúng ta đã ghi 19 bàn sau 6 trận. Trước đây, tuyển Italia mấy khi đạt được con số đó? Các anh nhớ nổi bao nhiêu trận thắng đậm không? Vậy mà vẫn có người chê vì ‘chỉ’ thắng Estonia 3 hay 4 bàn – thật vô lý. Chúng ta đang có một nền tảng quan trọng cho tương lai, đó là khả năng ghi bàn và những tiền đạo chất lượng biết cách phối hợp cùng nhau”.

Chúng ta có cần những nhân tố như Federico Chiesa?

“Vâng, chúng ta phải đưa tất cả những người giỏi nhất lên đội tuyển. Ai thể hiện tốt thì không có lý do gì để bỏ qua, bởi bóng đá Italia cần họ. Chúng tôi đang chờ Chiesa. Ở châu Âu, không có nhiều cầu thủ như cậu ấy. Nhưng Rino cũng không gạt bỏ bất kỳ ai xứng đáng. Tôi nhắc lại: điều quan trọng là tập thể…”

Tập thể, và cả những yếu tố xung quanh. Làm sao có chuyện hệ thống bóng đá Italia không thể sắp xếp một ngày trống để hoãn vòng đấu Serie A trước chiến dịch quan trọng?

“Khi cất tiếng hát quốc ca thì chúng ta vỗ ngực tự hào, rồi sau thất bại thì lại lau vài giọt nước mắt… giả tạo. Nói rõ nhé: chỉ cần có những ngày trống đó, chúng tôi sẽ được thoải mái vô cùng. Nhưng chúng ta phải mạnh mẽ hơn khi không ở trong tình cảnh bất lợi. Vì như Rino nói: Azzurri rất mạnh. Chấm hết. World Cup là phép màu dành cho cả đất nước, chúng ta không thể không góp mặt. Hãy cùng nhau giúp giấc mơ đó”.

Liệu anh có tưởng tượng nổi cảnh Italia bị loại khỏi World Cup lần thứ ba liên tiếp?

“Chuyện sau này để sau. Giờ tập trung duy nhất vào trận đấu.”

Nói về giấc mơ… Làm sao chúng tôi không hỏi về Louis Thomas, sau 6 bàn cho U19 Cộng hòa Séc?

“Con trai tôi à? Ồ, cách đây 4 hoặc 5 tháng, nó có 1% cơ hội trở thành cầu thủ. Giờ thì chỉ còn… 0,5%, vì nó chưa làm được gì cả. Louis mới có 10 phút chơi ở Serie A, và tôi đã dặn nó đừng đọc bất cứ thứ gì liên quan tới mình. Mọi thứ đang diễn ra quá nhanh, điều đó không tốt cho nó. Khi tôi còn thi đấu và bắt đầu được khen ngợi, bố mẹ tôi luôn nhắc rằng trong gia đình đã có cả chục người khoác áo các đội tuyển khác nhau. Thế nên, tôi chẳng thấy mình làm được điều gì ghê gớm cả. Và điều đó đã giúp tôi rất nhiều”.

(Lược dịch từ bài “Buffon: “Persi vent’anni, dovevamo programmare. Italia, ai Mondiali ci andiamo ma amateci di più”” trên tờ La Gazzetta dello Sport).

Đặt mua tự truyện của Filippo Inzaghi tại đây