Sau 52 năm chờ đợi, Haiti mới một lần nữa góp mặt tại vòng chung kết World Cup. Trước trận ra quân của thầy trò HLV Sébastien Migné vào sáng mai, hãy cùng ngược dòng thời gian trở về mùa hè năm 1974 – thời điểm một HLV người Italia đã giúp đội tuyển vùng Caribe viết nên trang sử huy hoàng nhất, với lần đầu tiên giành quyền tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh và khiến cả thế giới phải nhắc đến cái tên Haiti.

Có một sợi dây vô hình, căng mình vượt qua đại dương của thời gian, nối liền World Cup 1974 tại Tây Đức với World Cup 2026 trên đất Bắc Mỹ. Đó là sợi dây mang sắc đỏ và xanh – màu cờ của một dân tộc đã biến tinh thần kiên cường thành biểu tượng của mình. Haiti, viên ngọc của vùng Caribe, mảnh đất của những nghịch lý và các cuộc cách mạng, sẽ một lần nữa bước lên sân khấu danh giá nhất của bóng đá thế giới sau 52 năm kể từ lần xuất hiện đầu tiên và cũng là duy nhất trong lịch sử trước năm 2026.

Những Grenadiers (biệt danh của tuyển Haiti) đã giành tấm vé tới World Cup 2026 sau khi vượt qua hai vòng loại đầy cam go của khu vực CONCACAF. Điều đáng nói là họ phải thi đấu các trận sân nhà trên đất khách, bởi tình trạng bất ổn và bạo lực vẫn đang bao trùm quốc gia Caribe này.

Sau khi cán đích ở vị trí thứ hai tại bảng C của vòng loại thứ hai (sau tuyển Curacao), tuyển Haiti đã thể hiện phong độ ấn tượng khi thống trị bảng C ở vòng loại cuối cùng. Dưới sự dẫn dắt của HLV người Pháp Sébastien Migné, tuyển Haiti đã vượt qua hàng loạt thử thách và đối thủ khó nhằn, bỏ lại phía sau những tên tuổi giàu truyền thống ở đấu trường World Cup hơn như Honduras hay Costa Rica.

Giờ đây, tại bảng C của World Cup 2026, Haiti sẽ đối mặt với những thử thách khổng lồ mang tên Scotland, Morocco và Brazil. Thế nhưng, với một dân tộc đã học cách đứng dậy sau động đất, chế độ độc tài và đói nghèo, không có ngọn núi nào là quá cao để chinh phục.

Tấm vé World Cup đầu tiên nhờ một người Italia

Quay ngược bánh xe thời gian trở về những năm đầu thập niên 1970, thời kỳ bóng đá vẫn còn là một cuốn tiểu thuyết đại chúng được viết bằng sự bất ngờ và những câu chuyện cổ tích. Đó cũng là lúc đất nước Haiti đang sống dưới ách cai trị của gia đình độc tài Duvalier.

Sau khi Jean-Claude Duvalier (Baby Doc) được cha François Duvalier (Papa Doc) chuyển giao quyền lực, nhà lãnh đạo trẻ tuổi này nhanh chóng nhận ra bóng đá có thể trở thành một công cụ tuyên truyền hiệu quả cho chế độ. Haiti giành quyền đăng cai vòng chung kết CONCACAF Championship 1973 (Gold Cup ngày nay) tại thủ đô Port-au-Prince. Giải đấu này đồng thời đóng vai trò vòng loại World Cup 1974. Mảnh ghép cuối cùng còn thiếu là một HLV đủ khả năng dẫn dắt đội tuyển quốc gia làm nên kỳ tích.

Trong bầu không khí đan xen giữa nỗi sợ hãi và niềm hy vọng ấy, câu chuyện thần kỳ vĩ đại nhất trong lịch sử thể thao Haiti bắt đầu được viết nên. Và điều thú vị là người đặt những nét bút đầu tiên lại là một người Italia.

Ettore Trevisan, sinh năm 1929 tại Trieste, là một HLV phiêu bạt khắp thế giới. Sau thời gian thi đấu ở Italia và Pháp, rồi dẫn dắt các đội bóng tại Hy Lạp và Bastia (Corsica), ông bất ngờ nhận lời sang Haiti năm 1973 theo đề nghị của Bộ Ngoại giao Italia. Nhiều năm sau, Trevisan từng thừa nhận: “Khi ấy, tôi thậm chí còn không biết rõ Haiti nằm ở đâu”.

Ông đến Caribe theo sự tiến cử của Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Italia – Artemio Franchi và HLV trưởng tuyển Italia – Ferruccio Valcareggi. Trên hộ chiếu của mình, Bộ Ngoại giao Italia ghi rõ chức danh: “Cố vấn đặc biệt của Đội tuyển bóng đá quốc gia Haiti”.

Những gì Trevisan chứng kiến khi đặt chân tới Haiti khiến ông không khỏi ngỡ ngàng. Đó là một tập thể gồm những người bồi bàn, nhân viên văn phòng hay công nhân ngành điện lực – những cầu thủ nghiệp dư chỉ kiếm được khoảng 5 USD mỗi ngày nhưng sở hữu tình yêu và năng khiếu bóng đá bẩm sinh.

Trong cuộc phỏng vấn nổi tiếng với nhà báo Vittorio Zucconi của La Stampa ngày 7/1/1974, ông kể lại:

“Tôi tìm thấy những chàng trai suy dinh dưỡng, sống trong những túp lều tồi tàn, không biết tập luyện là gì và cũng không hiểu thế nào là tổ chức chiến thuật. Họ tin rằng mình chắc chắn sẽ thua trước các đội bóng da trắng, hoặc nếu thắng thì là nhờ bùa chú Voodoo”.

Trevisan đã thay đổi tư duy ấy bằng một câu nói đơn giản:

“Hãy nhìn Cassius Clay đi. Anh ấy là người da màu và đánh bại tất cả mọi người”.

Rồi ông dạy các học trò rằng chiến thắng không đến từ phép thuật, mà từ những bữa ăn đủ dinh dưỡng, những bài tập thể lực, giấc ngủ chất lượng và kỷ luật chiến thuật trên sân cỏ.

Từng bước một, Trevisan biến một nhóm cầu thủ nghiệp dư thành một tập thể thực thụ. Ông dạy họ cách phòng ngự, tranh chấp bóng bổng, tổ chức đội hình và sống như những vận động viên chuyên nghiệp.

Thành quả đến vào tháng 12/1973 tại Port-au-Prince. Haiti thắng liền bốn trận ở vòng chung kết CONCACAF Championship. Trận đấu gây tranh cãi nhất diễn ra ngày 4/12, với Trinidad & Tobago. Haiti thắng 2-1, nhưng đối thủ bị từ chối tới bốn bàn thắng hợp lệ bởi trọng tài José Roberto Henríquez và trợ lý James Higuet. Sau này, trước áp lực từ dư luận quốc tế và truyền thông, FIFA mở cuộc điều tra và kết luận hai trọng tài đã hành xử thiếu trung thực, dẫn đến án cấm hành nghề suốt đời.

Dù vậy, những lùm xùm bên ngoài sân cỏ không làm chệch hướng hành trình của Trevisan và các học trò. Họ tiếp tục đánh bại Honduras rồi Guatemala với cùng tỷ số 2-1. Trong trận gặp Guatemala ngày 13/12/1973, Emmanuel Sanon lập cú đúp lịch sử, giúp Haiti ngược dòng chiến thắng và chính thức giành quyền tham dự World Cup.

Với 8 điểm sau 5 trận, Haiti trở thành nhà vô địch CONCACAF Championship và lần đầu tiên trong lịch sử góp mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Trận thua Mexico ở lượt cuối chỉ còn mang ý nghĩa thủ tục.

Đó không chỉ là một chiến tích thể thao, mà còn là câu chuyện về niềm tin, ý chí và sức mạnh của một dân tộc nhỏ bé được dẫn đường bởi một người Italia dám tin vào điều tưởng chừng không thể.

Chiến tích ấy trở thành niềm tự hào của cả dân tộc, một khoảnh khắc thăng hoa tập thể khiến người dân Haiti tạm quên đi bóng đen của lực lượng Tonton Macoutes – đội dân quân khét tiếng và tàn bạo của chế độ cầm quyền.

“Chúng tôi đã có một chút may mắn, tôi thừa nhận điều đó. Nhưng những chàng trai ấy có nền tảng kỹ thuật rất tốt và trên hết là khát khao mãnh liệt được thoát khỏi cảnh nghèo khó mà họ lớn lên cùng” – HLV Trevisan chia sẻ với La Stampa chưa đầy một tháng sau chiến tích lịch sử.

Thế nhưng, niềm hân hoan ấy chẳng kéo dài được bao lâu. Trong chính trị, lòng biết ơn thường là một thứ cảm xúc ngắn ngủi. Sau khi giành vé dự World Cup, chế độ cầm quyền quyết định rằng ánh hào quang trên sân khấu thế giới phải hoàn toàn thuộc về người Haiti. Và chỉ với một cái cớ đơn giản, họ sa thải Trevisan, thay thế ông bằng trợ lý Antoine Tassy. Chiến lược gia Italia buộc phải rời khỏi sân khấu, chỉ có thể chứng kiến từ xa thành quả mà chính mình tạo dựng.

Nguyên nhân dẫn đến sự ra đi ấy được cho là xuất phát từ chính cuộc phỏng vấn mà Trevisan thực hiện với nhà báo Vittorio Zucconi của tờ La Stampa. Trong mắt chính quyền Haiti, vị chiến lược gia người Trieste đã có những phát biểu quá thẳng thắn về tình trạng nghèo đói và thực trạng xã hội của đất nước vùng Caribe này. Một số phát biểu của ông bị xem là không thể chấp nhận được đối với chế độ quân sự:

“Các cầu thủ Haiti kiếm được bao nhiêu ư? Tội nghiệp họ, những người khá nhất cũng chỉ nhận khoảng 120.000 lire mỗi tháng, trong khi phải trả 30.000 đến 40.000 lire tiền thuê những căn nhà ổ chuột tồi tàn. Nếu ông chưa từng biết thế nào là nghèo khổ, hãy đến đây mà xem. Những chàng trai này chơi bóng để quên đi cuộc sống cơ cực của họ”.

Trevisan còn nói thêm:

“Ở Haiti, có những điều mà anh không thể nói ra. Đây là một chế độ độc tài đang tìm kiếm sự ủng hộ bằng cách đưa đội tuyển quốc gia đến World Cup. Họ đã sử dụng mọi thủ thuật có thể để đánh bóng hình ảnh của mình”.

Ít người nhận ra rằng ngay tại lễ bốc thăm chia bảng World Cup 1974, Trevisan đã không còn xuất hiện cùng đội tuyển Haiti. Thay vào đó là Antoine Tassy. Chỉ năm ngày sau khi cuộc phỏng vấn được đăng tải vào ngày 7/1/1974, vị HLV được Artemio Franchi đáng kính cử sang Caribe chính thức bị cách chức.
Ngày 20/2, khi đặt chân xuống sân bay Linate ở Milan, Trevisan được người vợ của mình chào đón. Bà Ada cũng tranh thủ phát cho báo giới những tờ giấy mang tiêu đề: “Phát biểu của Ettore Trevisan khi trở về Italia”. Trong đó, Trevisan kể lại:

“Điện thoại của tôi nhiều ngày liền không thể sử dụng được. Chắc chắn, nó đã bị nghe lén. Chỉ bây giờ tôi mới cảm thấy thực sự tự do và an toàn, có thể nói là đã thoát nạn. Tôi đã trải qua những ngày rất tồi tệ. Cảnh sát từng đến tận nhà. Có một buổi tối, họ còn đưa tôi ra sân bay với ý định trục xuất tôi khỏi đất nước. Trên tay họ là tờ La Stampa số ra ngày 7 tháng 1. Trong tờ báo đó, có một cuộc phỏng vấn khiến tôi bị cho là đã nói những điều không hay về đất nước Haiti, với những câu chuyện về khu ổ chuột, sự bẩn thỉu và nghèo đói… Nhưng có những vấn đề không thể kể hết được.”

Trevisan cũng cho rằng sau thành công lịch sử, một số quan chức đã cố gắng nhận hết công lao về mình:

“Đến một lúc nào đó, các lãnh đạo da màu bắt đầu nói rằng thành công ấy là công lao của họ chứ không phải của những người da trắng như tôi hay Chủ tịch Liên đoàn Jean Vordt. Nhưng thôi, đừng nhắc đến chuyện đó nữa. Họ chỉ đơn giản là ghen tị với tôi”.

Và trước khi khép lại câu chuyện đầy cay đắng ấy, ông để lại một lời nhận xét nửa như tự tin, nửa như tiếc nuối:

“Haiti có thể làm nên chuyện lớn ở World Cup không ư? Họ tin là có. Nhưng giờ tôi không còn ở đó nữa, liệu họ sẽ làm gì nếu không có những lời khuyên của tôi?”

Tuyển Haiti khiến người Italia toát mồ hôi

Sau biến cố bất ngờ trên băng ghế huấn luyện, hành trình của Haiti tại Tây Đức năm 1974 là sự pha trộn giữa ngây thơ, lòng quả cảm và cả những bi kịch. Rơi vào “bảng D tử thần” cùng Italia, Ba Lan và Argentina, những Grenadiers bị xem như đội lót đường, khó có cơ hội tạo nên bất ngờ.

Ngày 15/6/1974, trên sân Olympiastadion ở Munich, Haiti có trận đấu World Cup đầu tiên trong lịch sử trước tuyển Italia của HLV Ferruccio Valcareggi – đương kim á quân thế giới. Azzurri được đánh giá vượt trội với hàng phòng ngự thép do thủ thành huyền thoại Dino Zoff chỉ huy. Khi ấy, Zoff đã trải qua 1.096 phút liên tiếp không để thủng lưới, một kỷ lục thế giới khiến giới bóng đá phải kinh ngạc.

Tuy nhiên, hiệp một khép lại với tỷ số 0-0 nhờ màn trình diễn xuất thần của thủ môn Haiti – Henry Francillon, người liên tục từ chối những cơ hội của các chân sút Italia.

Rồi lịch sử một lần nữa gọi tên Haiti ngay đầu hiệp hai.

Phút 46, tiền vệ Philippe Vorbe, một trong số ít cầu thủ da trắng của đội tuyển Caribe này, tung đường chuyền dài sắc như dao cạo cho Emmanuel Sanon băng xuống, phá bẫy việt vị, vượt qua Luciano Spinosi bằng tốc độ, đối mặt Dino Zoff rồi thực hiện một động tác giả đầy lạnh lùng trước khi đưa bóng vào lưới.

Sanon – người hùng đã đưa Haiti đến World Cup bằng cú đúp vào lưới Guatemala cùng bàn thắng quan trọng trước Trinidad & Tobago – khi ấy chỉ là một tiền đạo đang nhận mức lương khoảng 200 USD mỗi tháng tại CLB Don Bosco de Pétion-Ville. Trước trận đấu, ông từng mạnh dạn tuyên bố rằng mình sẽ ghi bàn, bởi hàng thủ Italia “quá chậm”. Và ông đã giữ đúng lời hứa.

Haiti dẫn trước Italia 1-0.

Trong khoảnh khắc ấy, cả thế giới sững sờ.

Kỷ lục bất bại của Dino Zoff chính thức chấm dứt ở con số 1.142 phút, bị phá vỡ bởi một chàng trai vô danh đến từ vùng Caribe xa xôi.

Sau trận đấu, Sanon chia sẻ với The Guardian:

“Mọi người đều bàn tán về việc ai sẽ là người đánh bại Dino Zoff. Báo chí chỉ nhắc đến các cầu thủ châu Âu hay Nam Mỹ. Không ai có thể tưởng tượng đó lại là một cầu thủ Haiti. Điều đó khiến tôi hơi khó chịu, bởi tôi biết mình có thể làm được”.

Bị tổn thương lòng tự trọng, người Italia lập tức đáp trả. Phút 52, Gianni Rivera gỡ hòa bằng cú sút từ ngoài vòng cấm. Không lâu sau, cú dứt điểm uy lực của Romeo Benetti khiến hậu vệ Auguste lúng túng phản lưới nhà, giúp Azzurri vượt lên dẫn 2-1.

Đến phút 69, Valcareggi tung Pietro Anastasi vào sân thay Giorgio Chinaglia. Quyết định này tạo nên một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất lịch sử bóng đá Italia: Chinaglia công khai chửi thề và phản ứng dữ dội với HLV trưởng ngay lúc rời sân.

Sau hàng loạt cơ hội bị bỏ lỡ, chính Anastasi là người ấn định chiến thắng 3-1 cho Azzurri ở phút 78.

Dẫu vậy, kết quả cuối cùng không thể làm lu mờ khoảnh khắc lịch sử của Emmanuel Sanon.

Bàn thắng ấy mãi mãi được khắc ghi như đỉnh cao vĩ đại nhất của bóng đá Haiti – khoảnh khắc một quốc đảo nhỏ bé vùng Caribe khiến cả Italia – đương kim á quân thế giới – phải run sợ. Chỉ trong sáu phút ngắn ngủi tại Munich, Haiti đã khiến cả thế giới tin rằng những câu chuyện cổ tích vẫn có chỗ đứng ở World Cup.\

Từ câu chuyện cổ tích đến hiện thực phũ phàng

Nhưng câu chuyện thần tiên của Haiti tại World Cup 1974 nhanh chóng chuyển thành một cơn ác mộng.

Ngay sau trận đấu với Italia, hậu vệ Ernst Jean-Joseph được chọn ngẫu nhiên để kiểm tra doping và cho kết quả dương tính với fenmetrazine, một chất kích thích bị cấm.

Đó là trường hợp doping đầu tiên được phát hiện trong lịch sử các kỳ World Cup.

Jean-Joseph khẳng định mình chỉ sử dụng thuốc điều trị hen suyễn và không hề có ý định gian lận. Tuy nhiên, lời giải thích ấy không được chấp nhận.
Điều đáng sợ hơn lại đến từ phản ứng của chính quyền Haiti.

Chế độ Duvalier coi vụ việc là một sự bẽ mặt trên trường quốc tế. Các thành viên của lực lượng Tonton Macoutes lập tức xuất hiện tại nơi đóng quân của đội tuyển, áp giải Jean-Joseph khỏi đại bản doanh. Theo nhiều lời kể sau này, cầu thủ này đã bị đánh đập dã man trước khi bị đưa trở về Haiti và giam giữ trong một trại tù.

Biến cố ấy giáng một đòn nặng nề lên tinh thần toàn đội. Những cầu thủ Haiti vốn đã choáng ngợp trước sân khấu World Cup giờ đây sống trong nỗi sợ hãi và bất an về số phận của người đồng đội.

Kết quả, đội bóng vùng Caribe hoàn toàn sụp đổ ở hai trận còn lại.

Họ thảm bại 0-7 trước Ba Lan, rồi khép lại vòng bảng bằng thất bại 1-4 trước Argentina. Điểm sáng hiếm hoi là Emmanuel Sanon tiếp tục ghi bàn, nâng tổng số pha lập công của mình tại giải lên con số hai và trở thành cầu thủ Haiti duy nhất có thể rời Tây Đức với chút niềm tự hào.

Hành trình World Cup đầu tiên trong lịch sử của những Grenadiers kết thúc theo cách cay đắng nhất.

Haiti xếp cuối bảng D với 0 điểm, chỉ ghi được 2 bàn thắng nhưng phải nhận tới 14 bàn thua.

Thế nhưng, dù kết cục không như mong đợi, ký ức về World Cup 1974 vẫn mãi là chương huy hoàng nhất của bóng đá Haiti. Bởi giữa một giải đấu khắc nghiệt, một quốc đảo nhỏ bé vùng Caribe đã từng khiến cả thế giới phải nhắc đến tên mình. Và hơn nửa thế kỷ sau, khi Haiti trở lại World Cup 2026, ký ức về Sanon, Trevisan và thế hệ tiên phong năm ấy lại được sống dậy như một lời nhắc nhở rằng những giấc mơ tưởng chừng bất khả thi đôi khi vẫn có thể trở thành hiện thực.

Những người hùng của World Cup 1974

Sau World Cup 1974, cuộc đời của những nhân vật chính trong câu chuyện cổ tích Haiti rẽ sang những ngả đường rất khác nhau.

Emmanuel Sanon, người hùng của Munich và tác giả hai bàn thắng lịch sử cho Haiti tại giải đấu, đã tận dụng thành công cơ hội bước ra ánh sáng của bóng đá thế giới. Nhờ màn trình diễn ấn tượng trên đất Tây Đức, ông chuyển sang Bỉ khoác áo Beerschot, giành được một danh hiệu cúp quốc gia, trước khi kết thúc sự nghiệp tại Mỹ. Sanon qua đời năm 2008 sau thời gian chống chọi với căn bệnh ung thư tuyến tụy. Dù vậy, tại Haiti, ông vẫn được tôn vinh như một huyền thoại bất tử, biểu tượng lớn nhất của bóng đá nước này.

Henry Francillon, người gác đền đã khiến các chân sút Italia nản lòng trong trận đấu lịch sử tại Munich, cũng có cơ hội xuất ngoại sau World Cup. Ông thi đấu một thời gian ngắn tại Đức trong màu áo TSV 1860 Munich, trước khi chuyển sang Canada rồi định cư và tiếp tục sự nghiệp tại Mỹ.

Philippe Vorbe, bộ não ở tuyến giữa với nhãn quan chiến thuật xuất sắc, người đã thực hiện đường kiến tạo để Sanon ghi bàn vào lưới Dino Zoff, sau khi giải nghệ đã trở thành một bình luận viên thể thao được kính trọng tại quê nhà.

Còn Ernst Jean-Joseph, nhân vật gắn liền với vụ doping đầu tiên trong lịch sử World Cup, lại mang theo một số phận đặc biệt hơn cả. Ông đã sống sót sau những đòn tra tấn và sự đàn áp của chế độ Duvalier, trở lại sân cỏ và thậm chí tiếp tục khoác áo đội tuyển quốc gia Haiti. Tuy nhiên, những ký ức đau thương từ mùa hè năm 1974 đã để lại trên cuộc đời ông những vết sẹo không bao giờ có thể xóa nhòa.

52 năm sau ngày thế hệ ấy viết nên trang sử đầu tiên cho bóng đá Haiti, phần lớn những người hùng năm xưa đã không còn trên sân cỏ. Nhưng câu chuyện về họ vẫn được kể lại từ thế hệ này sang thế hệ khác như một bản anh hùng ca về lòng quả cảm, niềm tin và khát vọng vượt lên số phận của một dân tộc nhỏ bé giữa vùng Caribe. Chính họ là những người đã mở cánh cửa World Cup cho Haiti – cánh cửa mà giờ đây, tại World Cup 2026, một thế hệ mới lại có cơ hội bước qua.

Trở lại World Cup sau 52 năm

Hiện tại, khi Haiti chuẩn bị bước vào kỳ World Cup thứ hai trong lịch sử, những bóng ma của năm 1974 dường như đã lùi xa, nhưng thực tế lại hiện diện rõ nét hơn bao giờ hết.

Các học trò của HLV Sébastien Migné không còn là những cầu thủ nghiệp dư mà Ettore Trevisan từng dẫn dắt hơn nửa thế kỷ trước. Họ là những cầu thủ chuyên nghiệp đang thi đấu tại châu Âu và Bắc Mỹ, như tiền đạo Frantzdy Pierrot hay trung vệ Ricardo Adé. Thế nhưng, trên vai họ vẫn là cùng một gánh nặng, cùng một trách nhiệm: đại diện cho một dân tộc chưa bao giờ ngừng chiến đấu trước nghịch cảnh.

Khi những Grenadiers một lần nữa bước ra sân khấu World Cup ở bảng C, đối đầu với những đối thủ hùng mạnh như Scotland hay Brazil, họ sẽ mang theo nhiều hơn một chiếc áo đấu hay lá quốc kỳ.

Trên sân cỏ sẽ luôn hiện hữu bóng dáng thanh thoát của Emmanuel “Manno” Sanon trong pha bứt tốc về phía khung thành của Dino Zoff năm nào. Người hâm mộ sẽ lại nhớ đến những pha cứu thua xuất thần của Henry Francillon, hay sự tinh tế của Philippe Vorbe ở trung tâm hàng tiền vệ.

Và đâu đó trong những lớp ký ức tập thể mà thời gian không thể xóa nhòa, vẫn còn hình ảnh của Ettore Trevisan – HLV người Italia đã dạy cho cả một dân tộc bài học rằng ngay cả những giấc mơ táo bạo nhất cũng xứng đáng được theo đuổi.

Bởi bóng đá, đôi khi, không chỉ đơn thuần là một môn thể thao. Nó là sợi dây vô hình kết nối những thời đại và những thế hệ khác nhau; là nơi những câu chuyện tưởng chừng đã bị lãng quên được tìm lại giá trị; là cơ hội thứ hai dành cho những điều từng bị cho là đã mất đi mãi mãi.

Với Haiti, tấm vé đến World Cup 2026 chính là cơ hội ấy.

Sau 52 năm chờ đợi, họ không chỉ trở lại với ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh, mà còn trở lại với lịch sử của chính mình. Và lần này, hành trình ấy mang theo hương vị của một khởi đầu mới, của niềm tin được thắp sáng trở lại, cùng hy vọng rằng những trang sử đẹp nhất vẫn còn đang chờ được viết tiếp.

Tài liệu tham khảo

• L’impresa dei Granatieri: la prima volta leggendaria di Haiti ai Mondiali del 1974 (CalcioMercato)
• World Cup stunning moments: Haiti shock Dino Zoff’s Italy (The Guardian).